De zeven competenties
Gereedschap, geen vinklijst
Intro
Veel crisisorganisaties zijn inmiddels op de een of andere manier in aanraking gekomen met TRM. Via een training, een oefening, een collega die er enthousiast over vertelde of een beleidsnotitie die het als kader noemde.
Wie goed kijkt, stuit vrijwel altijd op dezelfde lijst met zeven competenties: opdrachtanalyse, situationeel bewustzijn, communicatie, assertiviteit, besluitvorming, leiderschap, aanpassingsvermogen.
Herkenbaar. Logisch. En daarin schuilt ook een risico.
Waar de zeven vandaan komen
De zeven competenties zijn niet bedacht voor crisisteams. Ze zijn afkomstig van de Amerikaanse marine, die ze ontwikkelde als de ACOE-schaal: Aircrew Coordination Observation and Evaluation. Zeven dimensies om coördinatie en samenwerking in vliegtuigbemanningen te trainen en te beoordelen.
De Koninklijke Marine en de Koninklijke Luchtmacht namen het model in 1996 over. Daarna volgden andere organisaties: defensie, politie, brandweer, ziekenhuizen. Inmiddels werken crisisorganisaties over de hele wereld met varianten van dezelfde lijst.
Dat is logisch. Het raamwerk is bruikbaar, herkenbaar en goed onderbouwd. Maar er zit een risico in dat overnemen.
Het probleem met kopiëren
Blind een CRM-concept overnemen is niet aan te bevelen.
De zeven competenties zijn een startpunt, geen eindpunt. Ze werken alleen als ze worden vertaald naar de eigen context: naar het eigen team, de eigen sector, de eigen kwetsbare plekken. Die vertaalslag begint met een analyse. Waar gaat het bij ons fout, of bijna fout? Welke competenties zijn voor ons team echt kritisch?
Die analyse wordt vaak overgeslagen. Organisaties zien de lijst, herkennen de competenties als logisch en gaan trainen. Maar zonder analyse train je wat al goed gaat, of wat makkelijk te trainen valt. Niet wat nodig is.
Het resultaat: een training die netjes wordt afgevinkt, maar de samenwerking onder druk niet wezenlijk verbetert.
Train your weakness
De kern van CRM of TRM is niet: versterk je sterke punten. Het is: maak zichtbaar waar het hapert, en zet daar gericht op in.
Een team dat communicatie al goed beheerst maar struikelt over assertiviteit, heeft weinig aan nog een communicatietraining. Een team dat scherp is in opdrachtanalyse maar moeite heeft met aanpassingsvermogen zodra de situatie escaleert, heeft een ander ontwikkelpunt nodig.
Dat vraagt eerlijkheid, over het team en over jezelf. En het vraagt een cultuur waarin zwakke plekken bespreekbaar zijn. Precies de psychologische veiligheid die in het vorige deel aan bod kwam.
Onderzoek bij eliteonderdelen van het Korps Mariniers laat zien dat zij de betreffende competenties hebben geanalyseerd en verwerkt in selectie, opleidingen en trainingen, zonder het label CRM te gebruiken. Ze deden de analyse, vertaalden die naar hun context en trainden wat hun mensen en teams echt nodig hadden. Dat is de kern.
De zeven als spiegel
In de volgende artikelen behandelen we alle zeven competenties:
- Opdrachtanalyse: weten wat de situatie van jou of het team verlangt
- Situationeel bewustzijn: een actueel en gedeeld beeld opbouwen en onderhouden
- Communicatie: informatie delen die aankomt en beklijft
- Assertiviteit: gevraagd en ongevraagd spreken als het ertoe doet
- Besluitvorming: kiezen onder druk met onvolledig beeld
- Leiderschap: richting geven en anderen in beweging houden
- Aanpassingsvermogen: bijsturen als de situatie verandert
Gebruik ze niet als checklist. Gebruik ze als spiegel.
De vraag bij elke competentie is: herken ik dit als zwakke plek, bij mezelf, bij het team, bij de organisatie? Pas als je die vraag serieus neemt, heeft het raamwerk toegevoegde waarde.
De kern van dit onderdeel
De zeven competenties komen uit de Amerikaanse marine en zijn sindsdien breed overgenomen. Dat overnemen gaat vaak te snel: de lijst wordt gekopieerd zonder de analyse die eraan voorafging.
Die analyse is juist de kern. Welke competenties zijn voor jouw team kritisch? Waar gaat het fout, of bijna fout? Pas als je die vragen beantwoordt, weet je waar je op moet trainen.
TRM is geen vinklijst. Het is gereedschap. En gereedschap kies je op basis van wat je moet maken, niet op basis van wat er in de gereedschapskist zit.
Reflectievragen
- Welke van de zeven competenties zou jouw team het liefst overslaan in een training? Wat zegt dat?
- Is er in jouw organisatie ooit een analyse gedaan van waar samenwerking onder druk hapert? Wat leverde dat op?
- Welke competentie herken je als persoonlijk zwak punt, en wat doe je daar nu mee?
