Projecten en veranderopgaven bij complexe veiligheidsvraagstukken Begeleiden van verandering in organisaties waar veiligheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan.
Maatschappelijke opgaven worden steeds complexer en minder voorspelbaar. Spanningen en risico’s kunnen zich snel ontwikkelen en escalatie ligt vaker op de loer.
Dat vraagt veel van overheid, bedrijfsleven én samenleving, zeker wanneer vertrouwde strategieën tekortschieten en eenduidige antwoorden ontbreken. In zulke situaties is het noodzakelijk om samen te zoeken naar andere benaderingen.
Juist dan wordt integrale samenwerking van doorslaggevend belang. Dat vraagt om leiderschap, vakmanschap en integriteit.
Dat vraagt om mensen en organisaties die hun rol kennen, deze durven pakken en in staat zijn te handelen wanneer het erop aankomt. Daarin ligt de kracht en kwaliteit van effectieve samenwerking.
Een 'zaak' voor crisiskunde.
Cases. Enkele voorbeelden uit de praktijk.
Bij een gemeente was het tijd om het veiligheidsbeleid te vernieuwen. Ambities en doelen moesten worden bijgesteld. Want die sloten niet goed meer aan op de context en problematiek in de stad. Daarnaast hielp het bestaande beleid beperkt in het sturen van de gewenste samenwerking door het ontbreken van een operationeel uitvoeringsplan.
Er waren verschillende uitdagingen. Het vorige veiligheidsbeleid was niet in samenspraak met andere teams en partners tot stand gekomen. Daardoor lagen doelen van andere teams in de gemeente niet op één lijn. Mensen voelden zich niet serieus genomen en de samenwerking liep daarom stroef. “Veiligheid is hier niet de baas", was soms de gedachte. Daarnaast was er veel verloop in het team OOV. Dat had een nadelig effect op de slagkracht en continuïteit.
We kozen voor een interactieve aanpak om de samenwerking te verbeteren en de belangrijkste collega’s en partners te betrekken bij de analyse, selectie van thema’s, ambities en doelen. We hielden grote bijeenkomsten met soms wel 60 man. We werkten aan de website, intranet en stuurden regelmatig emails met informatie en uitleg. We schoven aan bij allerlei meetings en benadrukten de wederzijdse afhankelijkheid. We deden zaken met iedereen: van baliemedewerker tot burgemeester en wethouders. Ja, de actualiteit met protesten, explosieven en vluchtelingen hielp soms ook mee.
Het bleek te werken. We hadden veiligheid weer op de kaart gezet. Mensen voelden zich betrokken en gehoord. Beleidsdoelen waren beter op elkaar afgestemd. Daar zat enorme winst. Het team is nu ook uitgebreid met twee adviseurs. Een nieuw integraal veiligheidsbeleid is tot slot vastgesteld door de gemeenteraad. Een uitvoeringsplan volgde, vastgesteld door het college.
Hoewel er een grote stap voorwaarts is gezet, verliep het proces niet vlekkeloos. De aanpak kost veel tijd en energie. En een goede planning. Het kost soms veel moeite om collega’s te overtuigen van nut en belang om deel te nemen. Blijvende aandacht voor het belang van samenwerking, communicatie en personeelsbehoud is essentieel om de ingezette koers te verduurzamen en verder uit te bouwen.
Het Media Park in Hilversum is met regelmaat in beeld vanwege spanningen, dreigingen of incidenten. De moord op Pim Fortuyn, de gijzeling bij de NOS en de doodsbedreiging van Tim Hofman zijn bekende en breed uitgemeten gebeurtenissen. Ook is het park een gewilde plek om te demonstreren.
Om acute of dreigende situaties het hoofd te kunnen bieden werken veel partijen op en rond het Media Park met elkaar samen. De uitdaging lag in het creëren van een gestructureerde en effectieve samenwerking tussen de verschillende partijen, rekening houdend met de diverse belangen, uiteenlopende verantwoordelijkheden en het dynamische karakter van de omgeving.
De Zaak voor Crisiskunde heeft de gemeente Hilversum ondersteund door het proces van samenwerking te begeleiden en het veiligheidsconvenant op te stellen. Er zijn hiervoor uitvoerige gesprekken gevoerd met de deelnemende mediapartijen, politie, veiligheidsregio en gemeentelijke vertegenwoordigers.
Het resultaat was een helder en gedragen veiligheidsconvenant waarin duidelijke definities en kaders waren vastgelegd. Alle partijen wisten nu beter wat zij van elkaar konden verwachten. Daarnaast heeft het proces bijgedragen aan kortere lijnen in de communicatie en wederzijds vertrouwen.
Werken met een externe procesbegeleider heeft geholpen in de bemiddeling van belangen. Het legt de basis voor verdere invulling van de samenwerkingsagenda en crisisplannen.
De gemeente Hengelo werd geconfronteerd met het vertrek van meerdere adviseurs en een teammanager leefbaarheid en veiligheid in erg korte tijd. Hiermee ontstond een flinke uitdaging. Het werk ging gewoon door en tegelijkertijd ging er veel energie zitten in het aantrekken van nieuwe collega’s.
De Zaak voor Crisiskunde hielp de gemeente om deze periode te overbruggen, door enerzijds het uitvoeren en coördineren van lopende dossiers OOV en anderzijds door het ondersteunen van het management in de werving en selectie.
Door het personeelsverloop ontstond ook de mogelijkheid opnieuw te kijken naar de indeling van het team en de verdeling van taken. Doen we het wel slim?
De verschuiving binnen de organisatie maakte een hoop duidelijk over de positie van en samenwerking met OOV. Die beelden die ophaalden vormden belangrijke informatie voor een nieuwe inrichting. In gesprek met de nieuwe teammanager, de strategisch adviseur en de directie werd geconcludeerd dat uitbreiding noodzakelijk was voor de uitdagende vraagstukken die spelen.
Via tijdelijk en structureel geld via een begrotingswijziging kon het team worden uitgebreid met 2 fte. De tweede fase van de werving en selectie ging hiermee van start. De Zaak voor Crisiskunde bleef het team ondersteunen in deze fase voor de continuïteit, het inwerkproces en voor de teamontwikkeling.
Volgt zsm
Volgt zsm
Haal meer uit het integraal veiligheidsbeleid van jouw gemeente!
Te weinig tijd voor de lange termijn door de dagelijkse hectiek?
Meer problemen dan middelen om in te zetten?
Is er voldoende tijd om een project op te zetten zonder in te leveren op kwaliteit?
Gebrek aan samenwerking en vooruitgang binnen teams?
Is het beleid meer een vinkje dan een krachtig sturingsinstrument?
Elke gemeente in Nederland heeft een integraal veiligheidsbeleid. Na een lang proces stelt de gemeenteraad deze vast. De burgemeester, wethouders en adviseurs veiligheid gaan ermee aan de slag. Maar hoe organiseer je dit proces nu effectief? Vaak zijn er flinke ambities want veiligheid is vaak een groot onderwerp. Het blijkt een pittige uitdaging om deze in uitvoering te brengen. Herkenbaar?